Historia Nałęczowa
W IX wieku na wzgórzu, dzisiaj zwanym Poniatówką powstał gród obronny o nazwie Bochotnica - od nazwy rzeczki płynącej u stóp wzgórza ( Bochot znaczy plusk). W połowie IX wieku powstaje parafia z kościołem parafialnym pod wezwaniem św. Jana Ewangelisty na wzgórzu kościelnym. Dzisiaj nadal stoi w tym samym miejscu kościół murowany. Następnie powstaje folwark, dwór, po którym pozostała oficyna pałacowa w Parku Zdrojowym, potem młyny, stawy rybne i zajazd. W 1523 roku wieś kupiła rodzina Samborzeckich, która wykupowała kolejne dobra, aż w 1751 roku powstał Klucz Bochotnicki, którego właścicielem był starosta wąwolnicki Stanisław Małachowski herbu Nałęcz.
Od nazwy herbu pochodzi nazwa folwarku, a potem miejscowości. Jego żoną była Marianna z Potockich herbu Pilawa i dlatego dzisiejszy herb miasta powstał z obu tych herbów - widnieje na nim Nałęczka i Pilawa. W latach 1770-1775 buduje rezydencję zwaną dziś Pałacem Małachowskich. Po śmierci żony sprzedał Klucz Nałęczowski Antoniemu Małachowskiemu, który był chory na podagrę leczoną wówczas wodami żelazistymi, które były w Nałęczowie. To były początki zakładu kąpielowego, dla gości zbudowano specjalny budynek dzisiejsze Stare Łazienki. Powstanie listopadowe doprowadziło do ruiny Małachowskich, którzy sprzedali majątek.
Fortunat Nowicki, który w 1877 roku wydzierżawił dobra Małachowskich i wraz z dwoma lekarzami: Konradem Chmielowskim i Wacławem Lasockim wskrzesili uzdrowisko. Powołana została spółka do prowadzenia Zakładu Leczniczego, która odremontowała pałac, odbudowała łazienki i budynek sanatorium nr 1 obecnie Książę Józef. Od 1880 roku, gdy pojawili się pierwsi goście aż do wybuchu I wojny światowej Nałęczów kwitnie. Przebywają tu intelektualiści, pisarze, malarze i rozwija się spółdzielczość, rośnie poziom życia mieszkańców.
Wojna poprzez rabunkową gospodarkę okupantów rujnuje miejscowość.. Powoli odradza się w II Rzeczypospolitej: staje się stolicą gminy i uzyskuje status uzdrowiska. Powstała Komisja Zdrojowa dba o rozwój Zakładu Leczniczego i miejscowości: nowe ulice , sieć elektryczna , ochrona terenów zielonych, budowa drogi łączącej Nałęczów z Kazimierzem i Lublinem i do nowej stacji kolejowej. Przebywali w tym czasie w kurorcie tacy politycyjak Rydz- Śmigły czy Beck. II wojna światowa znowu rujnuje Nałęczów, który aż do 1954 roku pozostaje zwykłą wioską. Ta data jest przełomem , bo zostaje powołane Przedsiębiorstwo Państwowe "Uzdrowisko Nałęczów", które odbudowuje zdewastowane obiekty lecznicze. Lata 1959-60 to przebudowa głównych ulic i remont Pałacu Małachowskich. W 1963 roku Nałęczów otrzymuje prawa miejskie. Lata 70-te to szybki rozwój miasta: powstaje Szpital Kardiologiczny, sanatoria i inne obiekty oraz nowe bloki mieszkalne. Nałęczów zostaje wpisany do rejestru zabytków województwa Lubelskiego.
W 2001 roku następuje prywatyzacja Zakładu Leczniczego i jego dalszy rozwój: powstają Termy Pałacowe, Atrium, Pawilon Angielski zostaje przebudowany. Powstają prywatne kliniki i ośrodki odnowy biologicznej. Dom Kultury po remoncie bardzo zyskuje na wyglądzie. Istnieją 2 rozlewnie wód mineralnych: Nałęczowianka i Cisowianka. Mimo to Nałęczów pozostaje "Miastem – ogrodem", którego sercem jest 20-hektarowy Park Uzdrowiskowy oraz ulica Lipowa ze stuletnimi willami. Specyficzny mikroklimat tworzą gleby lessowe, sieć wąwozów, bogata szata roślinna oraz dwie rzeki Bystra i Bochotniczanka.
Od nazwy herbu pochodzi nazwa folwarku, a potem miejscowości. Jego żoną była Marianna z Potockich herbu Pilawa i dlatego dzisiejszy herb miasta powstał z obu tych herbów - widnieje na nim Nałęczka i Pilawa. W latach 1770-1775 buduje rezydencję zwaną dziś Pałacem Małachowskich. Po śmierci żony sprzedał Klucz Nałęczowski Antoniemu Małachowskiemu, który był chory na podagrę leczoną wówczas wodami żelazistymi, które były w Nałęczowie. To były początki zakładu kąpielowego, dla gości zbudowano specjalny budynek dzisiejsze Stare Łazienki. Powstanie listopadowe doprowadziło do ruiny Małachowskich, którzy sprzedali majątek.
Fortunat Nowicki, który w 1877 roku wydzierżawił dobra Małachowskich i wraz z dwoma lekarzami: Konradem Chmielowskim i Wacławem Lasockim wskrzesili uzdrowisko. Powołana została spółka do prowadzenia Zakładu Leczniczego, która odremontowała pałac, odbudowała łazienki i budynek sanatorium nr 1 obecnie Książę Józef. Od 1880 roku, gdy pojawili się pierwsi goście aż do wybuchu I wojny światowej Nałęczów kwitnie. Przebywają tu intelektualiści, pisarze, malarze i rozwija się spółdzielczość, rośnie poziom życia mieszkańców.
Wojna poprzez rabunkową gospodarkę okupantów rujnuje miejscowość.. Powoli odradza się w II Rzeczypospolitej: staje się stolicą gminy i uzyskuje status uzdrowiska. Powstała Komisja Zdrojowa dba o rozwój Zakładu Leczniczego i miejscowości: nowe ulice , sieć elektryczna , ochrona terenów zielonych, budowa drogi łączącej Nałęczów z Kazimierzem i Lublinem i do nowej stacji kolejowej. Przebywali w tym czasie w kurorcie tacy politycyjak Rydz- Śmigły czy Beck. II wojna światowa znowu rujnuje Nałęczów, który aż do 1954 roku pozostaje zwykłą wioską. Ta data jest przełomem , bo zostaje powołane Przedsiębiorstwo Państwowe "Uzdrowisko Nałęczów", które odbudowuje zdewastowane obiekty lecznicze. Lata 1959-60 to przebudowa głównych ulic i remont Pałacu Małachowskich. W 1963 roku Nałęczów otrzymuje prawa miejskie. Lata 70-te to szybki rozwój miasta: powstaje Szpital Kardiologiczny, sanatoria i inne obiekty oraz nowe bloki mieszkalne. Nałęczów zostaje wpisany do rejestru zabytków województwa Lubelskiego.
W 2001 roku następuje prywatyzacja Zakładu Leczniczego i jego dalszy rozwój: powstają Termy Pałacowe, Atrium, Pawilon Angielski zostaje przebudowany. Powstają prywatne kliniki i ośrodki odnowy biologicznej. Dom Kultury po remoncie bardzo zyskuje na wyglądzie. Istnieją 2 rozlewnie wód mineralnych: Nałęczowianka i Cisowianka. Mimo to Nałęczów pozostaje "Miastem – ogrodem", którego sercem jest 20-hektarowy Park Uzdrowiskowy oraz ulica Lipowa ze stuletnimi willami. Specyficzny mikroklimat tworzą gleby lessowe, sieć wąwozów, bogata szata roślinna oraz dwie rzeki Bystra i Bochotniczanka.
